วันจันทร์ที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556

ประวัติของ ดนตรีสากล



         การสืบสาวเรื่องราวเกี่ยวกับความเป็นมาของดนตรีตั้งแต่สมัยโบราณมา นับว่าเป็นเรื่องยากที่จะให้ได้เรื่องราว สมัยของการรู้จักใช้อักษรหรือสัญลักษณ์อื่นๆ  เพึ่งจะมีปรากฏและเริ่มนิยมใช้กันในสมัยเริ่มต้นของยุค  Middle   age    คือระหว่างศตวรรษที่ 5-6   และการบันทึกมีเพียงเครื่องหมายแสดงเพียงระดับของเสียง  และจังหวะ    ( Pitch  and   time )    ดนตรีเกิดขึ้นมาในโลกพร้อมๆกับมนุษย์เรานั่นเอง  ในยุคแรกๆมนุษย์อาศัยอยู่ในป่าดง  ในถ้ำ   ในโพรงไม้   แต่ก็รู้จักการร้องรำทำเพลงตามธรรมชาติ   เช่นรู้จักปรบมือ  เคาะหิน  เคาะไม้  เป่าปาก  เป่าเขา  และเปล่งเสียงร้องตามเรื่อง  การร้องรำทำเพลงไปเพื่ออ้อนวอนพระเจ้าเพื่อช่วยให้ตนพ้นภัย   บันดาลความสุขความอุดมสมบูรณ์ต่างๆให้แก่ตน   หรือเป็นการบูชาแสดงความขอบคุณพระเจ้าที่บันดาลให้ตนมีความสุขความสบาย
         โลกได้ผ่านหลายยุคหลายสมัย  ดนตรีได้วิวัฒนาการไปตามความเจริญและความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์  เครื่องดนตรีที่เคยใช้ในสมัยเริ่มแรกก็มีการวิวัฒนาการมาเป็นขั้นๆ  กลายเป็นเครื่องดนตรี   ที่เราเห็นอยู่ทุกวัน   เพลงที่ร้องเพื่ออ้อนวอนพระเจ้า  ก็กลายมาเป็นเพลงสวดทางศาสนา   และเพลงร้องโดยทั่วๆไป
        
ในระยะแรก  ดนตรีมีเพียงเสียงเดียวและแนวเดียวเท่านั้นเรียกว่า  Melody    ไม่มีการประสานเสียง  จนถึงศตวรรษที่ 12  มนุษย์เราเริ่มรู้จักการใช้เสียงต่างๆมาประสานกันอย่างง่ายๆ  เกิดเป็นดนตรีหลายเสียงขึ้นมา

ยุคต่างๆของดนตรีสากล
        
นักปราชญ์ทางดนตรีได้แบ่งดนตรีสากลออกเป็นยุคต่างๆดังนี้

         1. Polyphonic  Perio (
ค.ศ. 1200-1650)  ยุคนี้เป็นยุคแรก  วิวัฒนาการมาเรื่อยๆ  จนมีแบบฉบับและหลักวิชการดนตรีขึ้น  วงดนตรีอาชีพตามโบสถ์ ตามบ้านเจ้านาย และมีโรงเรียนสอนดนตรี
         2. Baroque  Period  (ค.ศ. 1650-1750)  ยุคนี้วิชาดนตรีได้เป็นปึกแผ่น  มีแบบแผนการเจริญด้านนาฏดุริยางค์    มีมากขึ้น  มีโรงเรียนสอนเกี่ยวกับอุปรากร  (โอเปร่า)  เกิดขึ้น  มีนักดนตรีเอกของโลก 2 ท่านคือ  J.S. Bach   และ    G.H.   Handen
         3.Classical  Period ( ค.ศ. 1750-1820 )  ยุคนี้เป็นยุคที่ดนตรีเริ่มเข้าสู่ยุคใหม่  มีความรุ่งเรืองมากขึ้น  มีนักดนตรีเอก 3 ท่านคือ  HaydnGluck   และMozart
         4. Romantic Period  ( ค.ศ. 1820-1900 )  ยุคนี้มีการใช้เสียงดนตรีที่เน้นถึงอารมณ์อย่างเด่นชัดเป็นยุคที่ดนตรีเจริญ ถึงขีดสุด เรียกว่ายุคทองของดนตรี นักดนตรีเช่น Beetoven และคนอื่นอีกมากมาย
         5.Modern  Period  ( ค.ศ. 1900-ปัจจุบัน ) เป็นยุคที่ดนตรีเปลี่ยนแปลงไปมาก  ดนตรีประเภทแจ๊ส (Jazz) กลับมามีอิทธิพลมากขึ้นเรื่อยๆจนถึงปัจจุบัน
         ขนบธรรมเนียมประเพณีของแต่ละชาติ  ศาสนา  โดยเฉพาะทางดนตรีตะวันตก   นับว่ามีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับศาสนามาก      บทเพลงที่เกี่ยวกับศาสนาหรือเรียกว่าเพลงวัดนั้น  ได้แต่งขึ้นอย่างถูกหลักเกณฑ์    ตามหลักวิชาการดนตรี  ผู้แต่งเพลงวัดต้องมีความรู้ความสามารถสูง  เพราะต้องแต่งขึ้นให้สามารถโน้มน้าวจิตใจผู้ฟังให้นิยมเลื่อมใสในศาสนามาก ขึ้น  ดังนั้นบทเพลงสวดในศาสนาคริสต์จึงมีเสียงดนตรีประโคมประกอบการสวดมนต์   เมื่อมีบทเพลงเกี่ยวกับศาสนามากขึ้น  เพื่อเป็นการป้องกันการลืมจึงได้มีผู้ประดิษฐ์สัญลักษณ์ต่างๆแทนทำนอง  เมื่อประมาณ ค.ศ.  1000  สัญลักษณ์ดังกล่าวคือ  ตัวโน้ต ( Note )  นั่นเอง  โน้ตเพลงที่ใช้ในหลักวิชาดนตรีเบื้องต้นเป็นเสียงโด  เร  มี นั้น  เป็นคำสวดในภาษาละติน   จึงกล่าวได้ว่าวิชาดนตรีมีจุดกำเนิดมาจากวัดหรือศาสนา  ซึ่งในยุโรปนั้นถือว่าเพลงเกี่ยวกับศาสนานั้นเป็นเพลงชั้นสูงสุด
         วงดนตรีที่เกิดขึ้นในศตวรรษต้นๆจนถึงปัจจุบัน  จะมีลักษณะแตกต่างกันออกไป  เครื่องดนตรีที่ใช้บรรเลงก็มีจำนวนและชนิดแตกต่างกันตามสมัยนิยม  ลักษณะการผสมวงจะแตกต่างกันไป  เมื่อผสมวงด้วยเครื่องดนตรีที่ต่างชนิดกัน  หรือจำนวนของผู้บรรเลงที่ต่างกันก็จะมีชื่อเรียกวงดนตรีต่างกัน
ประเภทของเพลงดนตรี
        
เพลงประเภทต่างๆ  แบ่งตามลักษณะของวงดนตรีได้  6  ประเภท  ดังนี้     
         1. เพลงที่บรรเลงโดยวงออร์เคสตร้า  ( Orchestra )   มีดังนี้
                  - ซิมโฟนี่ (Symphony) หมายถึงการบรรเลงเพลงโซนาตา ( Sonata) ทั้งวง  คำว่าSonata  หมายถึง  เพลงเดี่ยวของเครื่องดนตรีชนิดต่างๆ  เช่นเพลงของไวโอลิน  เรียกว่า  Violin  Sonata  เครื่องดนตรีชนิดอื่นๆก็เช่นเดียวกัน   การนำเอาเพลง
                  โซนาตาของเครื่องดนตรีหลายๆชนิดมาบรรเลงพร้อมกันเรียกว่า  ซิมโฟนี่
                  - คอนเซอร์โต  ( Concerto)  คือเพลงผสมระหว่างโซนาตากับซิมโฟนี่  แทนที่จะมีเพลงเดี่ยวแต่อย่างเดียว  หรือบรรเลงพร้อมๆกันไปในขณะเดียวกัน  เครื่องดนตรีที่แสดงการเดี่ยวนั้น   ส่วนมากใช้ไวโอลินหรือเปียโน
                  - เพลงเบ็ดเตล็ด  เป็นเพลงที่แต่งขึ้นบรรเลงเบ็ดเตล็ดไม่มีเนื้อร้อง
         2. เพลงที่บรรเลงโดยวงแชมเบอร์มิวสิค  ( Chamber  Music )  เป็นเพลงสั้นๆ  ต้องการแสดงลวดลายของการบรรเลงและการประสานเสียง  ใช้เครื่องดนตรีประเภทเครื่องสาย  คือไวโอลิน วิโอลา และเชลโล
         3.  สำหรับเดี่ยว  เพลงประเภทนี้แต่งขึ้นสำหรับเครื่องดนตรีชิ้นเดียวเรียกว่า   เพลง โซนาตา
         4. โอราทอริโอ  ( Oratorio )  และแคนตาตา ( Cantata)  เป็นเพลงสำหรับศาสนาใช้ร้องในโบสถ์  จัดเป็นโอเปรา แบบหนึ่ง  แต่เป็นเรื่องเกี่ยวกับศาสนา
         5. โอเปรา (Opera  )  หมายถึงเพลงที่ใช้ประกอบการแสดงละครที่มีการร้องโต้ตอบกันตลอดเรื่อง   เพลงประเภทนี้ใช้ในวงดนตรีวงใหญ่บรรเลงประกอบ
         6. เพลงที่ขับร้องโดยทั่วไปได้แก่  เพลงที่ร้องเดี่ยว   ร้องหมู่  หรือร้องประสานเสียงในวงออร์เคสตรา    คามวงคอมโบ  ( Combo) หรือชาโดว์  (Shadow )  ซึ่งนิยมฟังกันทั้งจากแผ่นเสียงและจากวงดนตรีที่บรรเลงกันอยู่โดยทั่วไป


วันอังคารที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2555

ทำไมถึงให้ลูกเรียนดนตรี

ทำไมถึงให้ลูกเรียนดนตรี
(โดย…เสาวนีย์ สังฆโสภณ นักกายภาพบำบัดผู้ชำนาญการระดับ 7 คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล )

ผู้เขียนมีความกังวลใจมาก กับ “นายเกศ “ ลูกชายคนโตซึ่งเป็นโรคภูมิแพ้ (อากาศ) ต้องผ่าตัดใส่ท่อที่หูทั้งสองข้างเมื่อตอนเด็ก ๆ ตั้งแต่เล็กจนโตก็เพียรเข้าออกหาหมอกินยา จนโตอาการไม่ทุเลาจนลูกได้ 9 ขวบ
ผู้เขียนได้อ่านพบในวารสารดนตรีบำบัดของต่างประเทศว่า เครื่องดนตรีประเภทเป่า เช่น แซกโซโฟน นำมาใช้ประกอบการรักษาโรคทางเดินหายใจได้ คิดชั่งใจอยู่นาน จึงตัดสินใจรวบรวมเงินไปซื้อแซกโซโฟนมือสอง ราคาไม่เบา มาเพื่อให้ลูกหัดเป่าสู้กับโรคภูมิแพ้
จากนั้นลูกก็เริ่มเรียนเป่าแซกโซโฟน โดยมีคุณครูวรเชษฐ์
วรพุทธนันท์ เป็นผู้ฝึกสอน เริ่มโดยฝึกควบคุมการหายใจและการเป่าให้
ถูกหลัก ตามด้วยวิธีเล่นอีกมากมาย แม้ “นายเกศ” จะไม่มีพรสวรรค์และไม่ค่อยจะฝึกซ้อม แต่ก็ยังโชคดีเมื่อไรถึงเวลาเรียนแซกโซโฟน ก็จะเรียนได้สม่ำเสมอด้วยเทคนิคการสอนของครูนิว ที่ให้ความรักและห่วงใยต่อลูกศิษย์ตัวน้อย ให้นายเกศ หันมาสนใจการเป่าแซกโซโฟน และเล่นได้ดีขึ้นเรื่อย ๆ ปอดเริ่มขยายใหญ่ขึ้น ร่างกายมีแรง มีภูมิต้านทานขึ้นเรื่อย ๆ
เวลาผ่านไป 3 ปี จากเด็กที่ขี้อาย หงุดหงิด ตกใจง่ายกลายเป็นเด็กอารมณ์ดีขึ้น ร่าเริงแจ่มใส พูดมากขึ้น และมีสมาธิในการเรียนดีขึ้น ที่สำคัญคือกินยาน้อยลง เมื่อไปตรวจเช็คกับคุณหมอเรื่องภูมิแพ้อยู่ทุกระยะก็พบว่าอาการดีขึ้น จำได้ว่าผู้เขียนมีความสุขมากที่สุดวันหนึ่ง คือวันที่ “นายเกศ” เป่าแซกโซโฟน ส่งเข้าประกวดในโครงการเยาวชนดนตรี ชื่อเพลง “Over The Rainbow” ร่วมกับการบรรเลงเปียโนได้ไพเราะจับใจมาก เป็นการถ่ายทอดอารมณ์อันสุนทรีย์ ผ่านทางเสียงเพลง ที่สร้างความประทับใจให้คนเป็นพ่อแม่ได้ปลื้มใจไม่รู้จบ เสียงท่านอาจารย์สุกรี แว่วเข้ามาว่า “ลูกชายยืนอยู่บนขาตัวเองได้แล้ว” การได้ฝึกเป่าแซกโซโฟน มีส่วนทำให้ลูกชายของผู้เขียน มีความมั่นใจในตัวเองมากยิ่งขึ้น เพราะแซกโซโฟนเป็นเครื่องเป่าที่มีเสียงดัง มีอำนาจและวิธีการเป่าก็ทำให้ร่างกายแข็งแรง ทำให้มีภูมิคุ้มกันโรคมากขึ้น
จากเด็กที่เพื่อน ๆ มองว่าขี้อาย ไม่ค่อยพูด ใครเลยจะรู้ว่าแท้จริง “นายเกศ” เป็นคนคุยเก่งที่สุดคนหนึ่ง และยังมีอะไรดี ๆ ในตัวอีกมากมายที่ใครจะคุยด้วย คงต้องใช้ภาษาดนตรีเปิดสู่โลกกว้างใหญ่ไพศาลคุยกัน จึงจะรู้เรื่อง
เครื่องดนตรีแต่ละประเภท ต่างก็มีประโยชน์ต่อร่างกายและจิตใจของมนุษย์ ดังนี้
     หีบเพลงปาก (mouth organ) ใช้ปากเป่าโดยเอามือประคอง เป็นการฝึกบริหารปอด กล้ามเนื้อกระพุ้งแก้ม
     ไวโอลิน (violin) ใช้สีโดยเหน็บไว้บนบ่าและเอาคางกด มีเสียงกังวานอ่อนนุ่ม
     กลองชุด ใช้ตีมีเสียงอึกทึก ฝึกการทำงานสัมพันธ์กันระหว่างแขน และขา ทำให้เกิดความแข็งแกร่ง
     ขิม ใช้ตี การเล่นขิมจะทำให้เกิดสมาธิ เมื่อบรรเลงที่ไพเราะด้วยจังหวะที่ช้า จะทำให้เกิดความสงบผ่อนคลาย
     กีตาร์ ฝึกความแข็งแรงของนิ้ว ช่วยทำให้เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลินผ่อนคลายความตึงเครียด มักจะเป็นที่นิยมมากเพราะพกพาไปได้สะดวก และเล่นง่าย อังกะลุง ใช้เขย่ามีเสียงดังอึกทึกช่วยทำให้ข้อมือและแขนมีความแข็งแรง เล่นเป็นกลุ่ม สร้างความสามัคคีในหมู่ผู้เล่น
    เปียโน ใช้นิ้วกดเล่นบนแป้นคีย์ ทำให้นิ้วมือมีกำลัง และฝึกความสัมพันธ์ระหว่างมือทั้งสองข้าง มีระดับเสียงจำนวนมาก ช่วยทำให้เกิดอารมณ์ได้หลากหลาย
     เครื่องเป่า เช่น แซกโซโฟน ช่วยทำให้ปอดมีความจุเพิ่มขึ้นและเกิดความแข็งแรง มีผลดีต่อระบบทางเดินหายใจ มีเสียงดังช่วยสร้างความมั่นใจได้ เป็นต้น

 ที่มา:http://janly.myreadyweb.com/article/category-30055.html